24 Ekim 2020 Cumartesi

Tahir Özcan

Tahir Özcan

tahirozzcan@gmail.com
04 Temmuz 2020 Cumartesi 16:39

ULUSLARARASI KOOPERATİF GÜNÜ

4 Temmuz 2020

Tüm dünyanın 1995 yılından beri her yılın Temmuz ayının ilk Cumartesi günü kutladığı “Uluslararası Kooperatifler Günümüz” kutlu olsun…

Uluslararası Kooperatifler Birliği (ICA) bu yıl “Dünya Kooperatifler Günü” teması olarak kooperatiflerin iklim değişikliğine karşı yapılacak eylemlerdeki yerini vurgulamak için İklim Eylemi için Kooperatifler temasını belirlenmiştir. Bu tema ile başlayan süreçte iklim değişikliği ile mücadeleye kooperatiflerin katkısına odaklanılacaktır.

İklim değişikliği nedeniyle yaşanan doğal afetler ve doğal kaynakların tükenmesi; oluşan üretimde verimsizlik, ekonomik sorunlar, geçim sıkıntısı özellikle küçük ölçekli üreticileri, çiftçileri, tarımla geçinen yerel halkı etkilemektedir.

Binlerce yıl güneşin, yağmurun, suyun, rüzgârın peşinden koşan, yaşamak için tohumun ve ekinin derdinde olan ve bunun için doğanın cömertliğine sığınan insanoğlu 21. Yüzyılda iklim değişikliği ile karşı karşıya ve risk altındadır. Artık zamansız meyve veren ağaçlar, aşırı yağışa, aşırı sıcağa veya soğuğa maruz kalan tarlalar, tarlalarda çürüyen tohumlar ve daha nice olumsuzlukları yaşıyoruz.

Bu olumsuzluklarla başa çıkmak, küresel bir değişime katkı sunmak için, kooperatiflerin yerel ve uluslararası ortaklarıyla iş birliği yapması yeni bir ivme oluşturması beklenmektedir. Kooperatifçilik ilkeleri ve değerleri gereği, kooperatiflerin dayanışma içinde bu ivmeyi yaratabilecek gücü vardır. Bu nedenle başarı için Kooperatifçiliği iyi anlamak ve anlatmak, geliştirmek, desteklemek gereklidir.

Küresel sorunlarla mücadelenin anahtarı dün olduğu gibi bugünde dayanışma ve ortak çalışmalardır. Korona Virüsü ile mücadele ettiğimiz ve geleceği tartıştığımız şu günlerde gıda krizinin de gündeme gelmesi nedeniyle iklim değişikliği teması ve bununla mücadele daha da anlamlıdır.

Dünyada 1844 yılında bugünkü anlamda ilk kooperatif ortaya çıkmıştır. Ülkemizde de geçmişi oldukça eskidir. 13. Yüzyılda Anadolu Selçukluları döneminde var olan “Ahi Birlikleri” kooperatif yapılanmasına benzerlik göstermektedir. Osmanlı döneminde 1863 yılında “Memleket Sandığı” adında bir tür kooperatif kurulmuş ve Atatürk ile birlikte kooperatif ülkemizinkalkınma ve üreticilerin refah düzeylerinin yükselmesi için önemli bir dayanışma aracı haline gelmiştir.Atatürk; kırsal ve kentsel kooperatifçiliğin geliştirilmesi için yoğun faaliyetler yapmış, kooperatifçilik yasalarının çıkartılması ve kooperatiflerin kurulması için bizzat çalışmıştır. 1940 yılında kurulan Köy Enstitüleri için yapılan kanun ile, köy enstitüleri bünyesinde üretim ve tüketim kooperatiflerinin kurulması, işletilmesi, bunlardan hiçbir şekilde vergi ve harç alınmaması kararlaştırılmıştır. Köy enstitülerinde son sınıflar için kooperatifçilik dersleri öngörülmüştür. 

Sonraları unutulan, göz ardı edilen kooperatif faaliyetleri; 21. yüzyılda, “sağlıksız gıda üretim ve tüketimine karşı”ve “erişilebilir sağlıklı gıda” temini için geleneksel üretimleri ve doğal ürünleri destekleyen üretim ve  tüketim kooperatifleri çoğalmaya başlamıştır.

İklim değişikliği küresel bir sorun olmakla birlikte, çözümünde yerelde atılan küçük adımlarla başlayacağı bilinci ile dayanışmaya, mücadeleye devam….

(Nilgün ÖZCAN’ın katkıları ile)

YORUM EKLE

Güvenlik Kodu

YAZARA AİT DİĞER YAZILAR

ÇOK OKUNANLAR