23 Eylül 2019 Pazartesi

Taylan Katak

Taylan Katak

m.taylankatak1986@hotmail.com
22 Ağustos 2019 Perşembe 16:51

Misilleme

Türkiye-Rusya ilişkileri tarihin her döneminde pamuk ipliğine bağlı olmuştur. 
Bugün de böyle. 
Rusya ile hassas ve kırılgan bir ilişkimiz var.
Aralarında tarihsel husumet bulunan ülkelerin ortak paydada buluşması zordur. 
Bu tür ülkeleri ortak çıkarlar belli bir noktaya kadar bir araya getirebilse de uzun vadeli stratejik ilişkiler çetrefilli sorunlar doğurabilir.
***

Tarihimiz Rusya ile yaptığımız savaşlarla dolu. 
Sadece kendi savaşlarımız değil, tarihi ve kültürel olarak bizden saydığımız halkların travmaları da var. 
Çeçenler, Çerkesler, Rusya egemenliği altında yaşayan farklı Türk boyları… 
Çerkes Sürgünü ve Çeçen Savaşları hala hafızalarımızda taze. Çok geçmişe gitmeye de gerek yok aslında. Günümüzde de Rusya’nın Çeçen, Çerkes ve Türk özerk yönetimlerine karşı uyguladığı politikalar pek iç açıcı değil. 
Asimilasyon politikaları had safhada.
***

Durum böyleyken, hem tarihi nedenlerle hem de bugünün koşulları neticesinde Rusya ile uzun vadeli bir müttefiklik geliştirmek hayli zor görünüyor.
Geçmişin kanatlarıyla geleceğe uçulmaz elbette. 
Tarihin kiniyle bugüne yön verilemez. 
Ancak şu gerçeği unutmamak gerekir: Tarihsel bellek uluslararası ilişkilerde etkilidir.
***

Sadece uzak geçmişte değil, yakın geçmişte de Türkiye ile Rusya arasında belli bir mesafe hep oldu. 
Soğuk Savaş döneminde Türkiye Sovyetler Birliği ile değil, ABD ve NATO ile müttefikliğe yöneldi. 
Tarihteki savaşları geride bırakıp modern çağlara geldiğimizde de Türkiye ve Rusya arasındaki mesafeyi görmek mümkün.
Sözü edilen mesafenin son yıllarda oldukça azaldığını gözden kaçırmamak gerek. 
Daha önce de belirttiğim gibi, ortak çıkarlar bazı ülkeleri bir noktaya kadar bir araya getirebilir. 
Rusya ile ilgili yaşadığımız süreç de bu tespite işaret ediyor.
***

Türkiye’nin dış politikayla ilgili en önemli kırmızı çizgisi terör ve komşu ülkelerin toprak bütünlüğü. 
Bu konuda Rusya ile ortak paydada buluşulabiliyor. 
Rusya da bölgede ABD tandanslı bir Kürt oluşumunu desteklemiyor. Bu konuda Suriye, İran ve Irak’la da hemfikir. 
Rusya’nın ABD aleyhtarı politikaları gereği bölge ülkelerinin toprak bütünlüğünü savunması Türkiye ile ortak zeminde buluşmasını kolaylaştırıyor.
***

Ancak Türkiye-Rusya ilişkilerinde kısa vadeli ortak paydaların yanında ilişkinin doğasına aykırı bazı tezatlar da var. 
Türkiye’nin Suriye politikası Rusya’nın politikası ile örtüşmüyor. 
Suriye konusundaki zıtlık, gelecekte ister istemez bazı gerginliklere neden olacaktır.
Bunun en somut örneğini son günlerde İdlib’de yaşıyoruz. 
Türkiye’nin ABD ile koordineli güvenli bölge oluşturma kararı almasının ardından Rusya ve Suriye İdlib’e yönelik saldırılarını sıklaştırdı. 
***

Türkiye ile yapılan anlaşmalara rağmen tek taraflı adımlar atıldı. 
En vahimi de Suriye Rejimi tarafından Türk askeri konvoyuna düzenlenen hava saldırısıydı.
İdlib’de yoğunlaşan saldırıların ve askeri konvoyumuza yapılan hava saldırısının ABD ile alınan güvenli bölge kararına karşı bir uyarı ve misilleme olduğu çok açık.
***

Suriye’de ABD ile hareket ettiğimiz sürece Rusya ile karşı karşıya geleceğimiz aşikar. 
Aynı şey farklı bir senaryo için de geçerli tabii. 
Rusya ile hareket ettiğimiz sürece de ABD ile karşı karşıya geleceğiz.
Büyük güçler arasında denge politikası yürütmek kolay değildir. Hele de Suriye gibi tehlikeli bir coğrafyada ve böylesine kritik dönemlerde…
***

ABD ile alınan güvenli bölge kararı hem Suriye Rejimi tarafından kınandı hem de Rusya tarafından hoş karşılanmadı. 
Türkiye’yi İdlib’deki muhaliflerin hamisi olarak gören Rusya, bu kararın bedelini İdlib’de ödetmeye kalkışabilir. 
Bu yüzden önümüzdeki süreç sadece Suriye’nin kuzeydoğusundaki güvenli bölge açısından değil, İdlib’deki gelişmeler açısından da oldukça önemli.
***

Rusya ile olan ilişkilerimiz her zaman kıldan ince kılıçtan keskin bir hassasiyette seyretmiştir. 
Orta Doğu’nun kaotik atmosferinde, her gün dengeler değişir ve yeni oyunlar kurulurken, Rusya ile ilişkilerimizi sağlıklı yürütmemiz de ustalık gerektiren bir diplomasi becerisi istiyor. 

YORUM EKLE

Güvenlik Kodu

YORUMLAR

  • Toplam Yorum

Meltem

23 Ağustos 2019 Cuma 14:52

Bilgilendirici bir yazı. Kaleminize yüreğinize sağlık.

YAZARA AİT DİĞER YAZILAR

ÇOK OKUNANLAR