23 Ocak 2021 Cumartesi

Taylan Katak

Taylan Katak

m.taylankatak1986@hotmail.com
19 Kasım 2020 Perşembe 19:28

Tekdüze sanat anlayışı

Değerlerin yozlaştığı, beğenilerin bayağılaştığı, kalitesizliğin takdir gördüğü, seviyesizliğin kutsandığı, niteliksizliğin el üstünde tutulduğu bir çağdayız. Her şey kirleniyor, bozuluyor. Bu çürümüşlükten sanat da nasibini alıyor elbette.
***

Günümüzün çok okunan kitapları, çok izlenen dizileri niteliksizliğin boyutunu tüm açıklığıyla gösteriyor. Çok okunan kitapların kayda değer bir kısmı yıllar önce büyük yazarlar tarafından yazılan önemli eserler. Bu eserlerin hala okunmasının iki nedeni var. Bir nedeni bu eserlerin gerçekten nitelikli, kaliteli ve sanatsal eserler olması; her döneme hitap etmesi. Diğer nedeni ise günümüz edebiyat ‘’ürünlerinin’’ nitelikli okuyucunun beklentilerini karşılayamaması ve nitelikli okuyucu kitlesinin sanatsal beklentilerini geçmişin kaliteli eserleriyle karşılamak durumunda kalması.
***

Sözünü ettiğimiz kaliteli edebiyat eserlerinin dışında, çok okunan kitapların diğer bir önemli kısmı ise günümüzün yazarları tarafından yazılan, ağırlıklı olarak kişisel gelişim kitapları, şiirimsi ve aforizmamsı dün yazılar ile aşk temalı romanlar. 
Söz buraya gelmişken tam da burada ‘’eser’’ ile ‘’ürün’’ arasındaki fark devreye giriyor. Geçmişin saygın eserlerinin yerini günümüzün maddi kaygılarla yazılan ticari ürünleri almış durumda. Günümüz edebiyat dünyası büyük ölçüde piyasalaşmış durumda ve ortaya çıkan kitaplar da ticari kaygılardan dolayı sanatsal eserden çok piyasa ürünü olma özelliği taşıyor.
***

Sektörleşen edebiyat büyük oranda belli çıkar gruplarının ve ticari teşekküllerin elinde. Bunların sanatsal kaygısı yok. Paralarına bakarlar. Para ve güç onlarda olduğu için istedikleri yazarımsıları yukarı çıkarıp istediklerini yok sayarlar. Edebiyatın değersizleşmesinde bu sektörleşmenin ve tekelleşmenin payı çok büyük. 
Sekterleşen edebiyatta önemli olan sanatsal derinliği olan eserler üretmek değil, çok satan ürünler üretmektir. Bu yüzden son yıllarda konunun uzmanı olmayan kişiler tarafından yazılan sözde kişisel gelişim kitapları, insanların aşk hayatıyla ilgili onlara sözüm ona rehberlik yapan aşk filozoflarının kitapları, ne şiir ne aforizma olan düz yazılar ve edebi derinlikten uzak sığ aşk hikayeleri havada uçuşuyor.
***

Benzer bir durum sinema ve televizyon dünyası için de geçerli. Ekranlardan kalitesizlik fışkırıyor. Konular ise belli, basmakalıp hikayeler. Genelde iki ana eksen var. Birincisi aşk ve romantizm üzerinden ikincisi ise milli değerler üzerinden duyguların sömürülmesi. 
Birincide zengin ve yakışıklı bir erkek ile güzel ve seksi bir kız arasında geçen entrikalı ve fırtınalı aşk ilişkisi ele alınır. Bu tür filmlerde ve dizilerde burjuvazi yüceltilir, insanların zihnine kapitalist hayat tarzı pompalanır, kadın veya erkek bedeni cinsel meta olarak kullanılır ve cinselliğe indirgenmiş bir aşk ve romantizm algısı üzerinden reyting kasılır.
***

İkincide ise tarihimizin çarpıtılıp ecdadımızla ilgili gerçekle alakası olmayan bilgiler verilerek milli duyguların sömürülmesi ve bunun üzerinden reyting yani maddi kazanç elde edilmesi söz konusudur. Bu tür filmlerde amaç milli değerler üzerinden prim yapmak olduğu için milli duyguları okşayacak, tarihimizi ve ecdadımızı yüceltecek konular işlenir. Bu konuların tarihe sadık kalınarak işlenip işlenmemesi önemli değildir çünkü bu dizi ve filmleri yapanlar için tarihi gerçeklerin önemi yoktur. Onlar için önemli olan maddi getiridir. Fakat yurttaşların tarihi güvenilir kaynaklardan okuyup araştırarak değil, reyting amaçlı dizi ve filmlerden yanlış bir şekilde öğrenmesi ülkemizin bekası için büyük bir tehlikedir. Tarihi yanlış öğrenen nesiller, geleceği doğru bir şekilde inşa edemezler.
***

Sanattaki çürümenin giderek arttığını kabul etmeliyiz ancak bir gerçeği de gözden kaçırmamak gerekiyor. Her şeye rağmen edebiyatta, sinemada, televizyonda ve sanatın her alanında niteliği önem veren, kaliteli eserler üreten gerçek sanatçılar hala var. Onlar oldukça da hayata ve sanata dair umut hep var olacak.

YORUM EKLE

Güvenlik Kodu

YAZARA AİT DİĞER YAZILAR

ÇOK OKUNANLAR